Skip to content
pl

Historia i kultura

Najlepsze książki o pokerze – co czytać i w jakiej kolejności

Siedemnaście książek o pokerze, które warto przeczytać, ułożonych według poziomu: podstawy, gra średniozaawansowana, teoria GTO, turnieje, psychologia gry i świetne lektury bez strategii.

Jeśli masz przeczytać tylko trzy książki o pokerze, niech to będą The Course Eda Millera (solidne podstawy), Play Optimal Poker Andrew Brokosa (przystępne wprowadzenie do teorii gier) i The Mental Game of Poker Jareda Tendlera (radzenie sobie z tiltem i wariancją). Poniżej układamy siedemnaście mocnych tytułów w kolejność czytania według poziomu, piszemy, dla kogo jest każdy z nich, i zaznaczamy, gdzie starsze rady się zestarzały, bo wiele klasyków powstało, zanim solvery zmieniły sposób nauki pokera.

Jakie książki o pokerze czytać i w jakiej kolejności?

Książki działają najlepiej po kolei. Początkujący, który od razu sięga po teorię z solverów, zwykle się gubi, a doświadczony gracz czytający podstawy niewiele z nich wyniesie. Potraktuj tabelę jako mapę, a potem przeczytaj sekcje pasujące do twojego poziomu. Rok oznacza pierwsze wydanie tej wersji, którą większość czytelników zna dziś.

Podajemy oryginalne tytuły. Nie znaleźliśmy polskich wydań tych książek, więc w praktyce czyta się je po angielsku (wyjątkiem jest film na podstawie Molly’s Game, o którym niżej).

KsiążkaAutorRokPoziomNajlepsza do
The CourseEd Miller2015PoczątkującyGry cash na żywo o niskie stawki
Mastering Small Stakes No-Limit Hold’emJonathan Little2017PoczątkującyCash i turnieje o niskie stawki
The Theory of PokerDavid Sklansky1987Początkujący i średniPodstawowe pojęcia: EV, semi-blef, implied odds
Poker’s 1%Ed Miller2014ŚredniMyślenie częstotliwościami zamiast pojedynczymi rękami
Applications of No-Limit Hold’emMatthew Janda2013Średni i zaawansowanyZakresy, balans i wielkości zakładów
Play Optimal PokerAndrew Brokos2019ŚredniTeoria gier bez ciężkiej matematyki
Modern Poker TheoryMichael Acevedo2019ZaawansowanyStrategia GTO oparta na solverach
The Mathematics of PokerBill Chen, Jerrod Ankenman2006ZaawansowanyMatematyka optymalnej gry
Harrington on Hold’em (t. 1-3)Dan Harrington, Bill Robertie2004-2006Początkujący i średniStruktura turnieju, stacki, wskaźnik M
Kill EveryoneLee Nelson, Tysen Streib, Steven Heston2007ZaawansowanyKońcówki turniejów, ICM, sit and go
Every Hand RevealedGus Hansen2008ŚredniTok myślenia zawodowca rozdanie po rozdaniu
The Mental Game of PokerJared Tendler, Barry Carter2011Każdy poziomTilt, pewność siebie, motywacja
Thinking in BetsAnnie Duke2018Każdy poziomOddzielanie decyzji od wyników
Super/SystemDoyle Brunson1979HistoriaHistoria pokera i dawna szkoła gry
Positively Fifth StreetJames McManus2003ReportażWorld Series of Poker jako literatura
The Biggest BluffMaria Konnikova2020ReportażPsycholożka uczy się pokera od zera
Molly’s GameMolly Bloom2014WspomnieniaŚwiat prywatnych gier o wysokie stawki

Zanim zaczniesz: upewnij się, że znasz zasady Texas Hold’em i układy pokerowe. Prawie każda z tych książek zakłada, że je znasz, a czytanie o strategii bez tej bazy idzie dużo wolniej.

Jakie książki o pokerze są najlepsze dla początkujących?

Dobra pierwsza książka o pokerze robi dwie rzeczy: daje prostą, zyskowną strategię domyślną i tłumaczy, dlaczego ona działa. Te trzy tytuły spełniają oba warunki.

The Course – Ed Miller (2015)

Miller napisał The Course: Serious Hold’em Strategy for Smart Players jako książkę, od której chciałby, żeby ludzie zaczynali. Jest wymierzona w gry cash no-limit na żywo o niskie stawki, czyli format, który większość podręczników pomija. Uczy budowania ciasnego, ale agresywnego fundamentu, pokazuje, że największe pieniądze leżą w zakładach za wartość przeciwko luźnym rywalom, i tłumaczy, jak planować rozdanie na kilka ulic naprzód, zamiast reagować na każdą decyzję osobno. Do decyzji przed flopem dobrze uzupełniają ją nasze tabele preflop.

Zastrzeżenie: rady są dopasowane do miękkich gier na żywo. Online, gdzie rywale są mocniejsi i grają bardziej zbalansowanie, część eksploatujących zagrań przynosi mniej.

Mastering Small Stakes No-Limit Hold’em – Jonathan Little (2017)

Little, autor wielu książek pokerowych i twórca serwisu szkoleniowego, na około 480 stronach omawia zarówno gry cash, jak i turnieje o niskie stawki. To podejście praktyczne, oparte na przykładach: zakresy przed flopem, c-bet, rozgrywanie drawów i przede wszystkim karanie typowych błędów graczy rekreacyjnych. Dobry wybór, jeśli chcesz jednej obszernej książki dla początkujących, która sprawdzi się w obu formatach.

Zastrzeżenie: jest długa i miejscami się powtarza. Rozdziały o formacie, w który nie grasz, możesz przejrzeć pobieżnie.

The Theory of Poker – David Sklansky (1987)

Książka, która dała pokerowi dużą część jego słownika. Pierwsza wersja ukazała się w 1978 roku, a wydanie z 1987 roku wciąż jest w ofercie wydawnictwa Two Plus Two. Sklansky wyjaśnia wartość oczekiwaną, semi-blef, implied odds i reverse implied odds, częstotliwość blefowania oraz swoje fundamentalne twierdzenie pokera: zyskujesz, gdy rywale grają inaczej, niż graliby, widząc twoje karty. Jeśli pojęcia takie jak pot odds wciąż wydają ci się mgliste, tu wszystko się układa.

Zastrzeżenie: wiele przykładów pochodzi z pokera limitowanego i siedmiokartowego studa, a styl jest suchy. Czytaj ją dla pojęć, nie dla rad do konkretnych rozdań no-limit.

Które książki przeprowadzą cię z poziomu początkującego na średni?

Gdy opanujesz podstawy, kolejny krok to myślenie zakresami i częstotliwościami zamiast pojedynczymi rękami. Te dwie książki wymuszają tę zmianę.

Poker’s 1% – Ed Miller (2014)

Miller przekonuje, że większość graczy stosuje strategię z gruntu podatną na eksploatację, a najlepszy 1% myśli o tym, jak często zakłada, sprawdza i pasuje, a nie o pojedynczych rękach. Proponuje domyślną strategię „w zanadrzu”, zbudowaną na zasadach częstotliwości i konstrukcji zakresów, którą potem dostosowujesz, gdy masz konkretne informacje o rywalu. Dla wielu graczy to most między podręcznikami dla początkujących a prawdziwą teorią.

Zastrzeżenie: powstała tuż przed upowszechnieniem solverów i jest dość abstrakcyjna, z niewielką liczbą przykładowych rozdań. Niech zmieni twój sposób myślenia, a konkretne sytuacje sprawdzaj w nowoczesnych narzędziach.

Applications of No-Limit Hold’em – Matthew Janda (2013)

Książka Jandy z podtytułem A Guide to Understanding Theoretically Sound Poker była jedną z pierwszych, które dogłębnie wyjaśniły zbalansowane zakresy, dobór wielkości zakładów i strukturę boardu w no-limit hold’em. Dowiesz się, dlaczego twój zakres zakładów potrzebuje zarówno rąk na wartość, jak i blefów, jak dobierać wielkości i jak pozostać trudnym do wyeksploatowania przy stole z mocnymi regularami.

Zastrzeżenie: jest gęsta i wymagająca matematycznie, a solvery dopracowały od tego czasu wiele jej konkretnych zagrań. Rozumowanie broni się lepiej niż szczegółowe zalecenia.

Jakie książki najlepiej uczą GTO i teorii pokera?

Gra optymalna według teorii gier, czyli GTO, opisuje strategię, której nie da się wyeksploatować. Współczesna nauka mocno się na niej opiera, ale nie musisz wkuwać wyników solvera, żeby z niej skorzystać. Zacznij od najłagodniejszej książki i idź w górę. Nasz przewodnik po tabelach GTO pokazuje, jak wyglądają prawdziwe tabele równowagi.

Play Optimal Poker – Andrew Brokos (2019)

Brokos, zawodowy gracz i prowadzący podcast Thinking Poker, na prostych modelowych grach tłumaczy, po co jest balans, jak często blefować, jak powinien bronić się rywal i co naprawdę znaczy „nie do wyeksploatowania”. To najbardziej czytelne wprowadzenie do teorii gier w pokerze. W 2020 roku ukazała się kontynuacja, Play Optimal Poker 2: Range Construction.

Zastrzeżenie: uczy pojęć, nie daje tabel. Po konkretne zakresy przed flopem musisz sięgnąć gdzie indziej.

Modern Poker Theory – Michael Acevedo (2019)

Ta licząca około 480 stron książka wydawnictwa D&B Publishing, z podtytułem Building an Unbeatable Strategy Based on GTO Principles, przekłada wyniki solverów na zasady, które da się stosować: budowę zakresów przed flopem, c-bety, grę na różnych strukturach boardu i logikę strategii mieszanych. Później ukazał się też turniejowy zeszyt ćwiczeń do niej. Uchodzi za podręcznik epoki solverów.

Zastrzeżenie: czyta się ją ciężko i zakłada, że swobodnie posługujesz się zakresami i equity. Traktuj strategie z solvera jako punkt odniesienia do nauki, nie scenariusz, bo prawdziwi rywale rzadko grają blisko równowagi.

Jeśli lubisz samą matematykę, sięgnij po The Mathematics of Poker Billa Chena i Jerroda Ankenmana (ConJelCo, 2006). Autorzy krok po kroku budują optymalne strategie na modelowych grach. Potrzebna jest swobodna algebra, ale mało która książka równie dobrze tłumaczy, skąd biorą się optymalne zagrania.

Z solverem się uczysz, nie grasz: analiza wyników solvera poza stołem to normalna część nauki. Korzystanie z solvera albo jakiejkolwiek pomocy w czasie rzeczywistym podczas gry jest zakazane w pokojach online i może skończyć się zamknięciem konta. Trackery z HUD są dozwolone w większości pokojów, ale nie we wszystkich (na przykład GGPoker blokuje zewnętrzne HUD-y), więc sprawdź regulamin swojego pokoju.

Które książki o pokerze są najlepsze do turniejów?

Turnieje dokładają rosnące blindy, krótkie stacki i presję wypłat, więc wymagają osobnej lektury. Jeśli nie wiesz, który format ci odpowiada, zajrzyj do naszego porównania gier cash i turniejów.

Harrington on Hold’em – Dan Harrington i Bill Robertie (2004-2006)

Trzytomowa seria mistrza świata z 1995 roku ukształtowała myślenie turniejowe całego pokolenia. Tom 1 (Strategic Play, 2004) omawia style gry, ręce startowe i wczesne etapy, tom 2 (The Endgame, 2005) wprowadza wskaźnik M, czyli stosunek twojego stacka do kosztu jednej rundy blindów i ante, a tom 3 (2006) to zeszyt ćwiczeń z przykładowymi rozdaniami. Seria uczy dopasowywania gry do wielkości stacka, co wciąż jest sercem strategii turniejowej.

Zastrzeżenie: odzwierciedla turnieje na żywo z połowy lat 2000, z wolniejszymi strukturami i ciaśniejszymi zakresami sprzed ery solverów. Współczesna gra krótkim stackiem jest bliższa zakresom z naszej tabeli push/fold.

Kill Everyone – Lee Nelson, Tysen Streib i Steven Heston (2007)

Zaawansowana książka o turniejach i sit and go oparta na teorii gier i myśleniu w kategoriach równowagi. Omawia agresję w późnych fazach, grę w końcówce, ICM w pobliżu strefy płatnej i grę w niepełnym składzie. Drugie wydanie, opublikowane przez Huntington Press w 2009 roku, ma przedmowę mistrza świata z 2005 roku Joe Hachema.

Zastrzeżenie: jest mocno matematyczna, a wiele zakresów push/fold, które autorzy wyliczali ręcznie, dziś liczą programy. Wciąż cenna ze względu na tok rozumowania.

Every Hand Revealed – Gus Hansen (2008)

Hansen omawia praktycznie każde rozdanie, które zagrał w drodze do wygranej w Main Evencie Aussie Millions 2007, i tłumaczy, co myślał i dlaczego. Mało która książka pozwala tak szczegółowo zajrzeć w decyzje zawodowca przy stole na żywo, łącznie z wątpliwościami i błędami.

Zastrzeżenie: skrajnie agresywny styl Hansena i głęboka struktura tamtego turnieju nie są wzorem dla większości graczy. Czytaj ją jako okno do głowy zawodowca, nie jako podręcznik strategii.

Które książki pomagają w psychologii gry?

Umiejętności techniczne przynoszą pieniądze tylko wtedy, gdy potrafisz je stosować, kiedy przegrywasz, nudzisz się albo jesteś zmęczony. Te dwie książki zajmują się tym, co dzieje się w głowie.

The Mental Game of Poker – Jared Tendler i Barry Carter (2011)

Tendler, trener mentalny, traktuje tilt, strach, nadmierną pewność siebie i brak motywacji jako problemy, które da się zdiagnozować i naprawić, a nie wady charakteru. Uczysz się rozpoznawać, co wywołuje twój tilt, zapisywać, co dzieje się tuż przed utratą kontroli, i budować nawyki, które to korygują. Później ukazał się drugi tom.

Zastrzeżenie: działa tylko wtedy, gdy robisz ćwiczenia. Jednorazowa lektura niewiele zmienia.

Thinking in Bets – Annie Duke (2018)

Duke, była zawodowa pokerzystka z wykształceniem z psychologii poznawczej, opisuje „resulting”, czyli ocenianie decyzji po wyniku zamiast po jej jakości. Książka pokazuje, jak myśleć w kategoriach prawdopodobieństwa, akceptować wariancję i uczciwie analizować własne decyzje. Stała się bestsellerem także poza światem pokera.

Zastrzeżenie: nie ma tu strategii pokerowej. Kup ją dla sposobu myślenia, nie dla rad do rozdań.

Które książki o pokerze warto przeczytać, nawet jeśli nie szukasz strategii?

Poker doczekał się świetnej literatury faktu. Te książki są o ludziach, historii i wysokich stawkach, i warto je przeczytać, nawet jeśli nigdy nie przeanalizujesz żadnego zakresu.

Super/System – Doyle Brunson (1979)

Wydana najpierw własnym nakładem w 1978 roku jako How I Made Over $1,000,000 Playing Poker, a od wydania z 1979 roku znana jako Super/System. Była pierwszą poważną książką, w której czołowi zawodowcy podzielili się swoimi metodami. Brunson napisał część o no-limit hold’em, a pozostałe rozdziały przygotowali Mike Caro (draw), Chip Reese (siedmiokartowy stud), Bobby Baldwin (limit hold’em), David Sklansky (stud hi-lo) i Joey Hawthorne (lowball). Kontynuacja ukazała się wiele lat później.

Zastrzeżenie: strategia mocno się zestarzała, zwłaszcza bardzo agresywne rady do głębokich gier no-limit z lat 70. Czytaj ją jako historię.

Positively Fifth Street – James McManus (2003)

Magazyn Harper’s wysłał McManusa do Las Vegas w 2000 roku, żeby opisał World Series of Poker i proces w sprawie śmierci Teda Biniona, spadkobiercy rodziny właścicieli kasyna. Autor wygrał satelitę do Main Eventu i zajął piąte miejsce. Powstała wciągająca mieszanka reportażu, wspomnień i historii pokera.

Zastrzeżenie: to proza literacka, pełna dygresji. Kto szuka analizy rozdań, będzie rozczarowany.

The Biggest Bluff – Maria Konnikova (2020)

Konnikova, psycholożka i pisarka, postanowiła nauczyć się pokera od zera pod okiem Erika Seidela, członka Poker Hall of Fame, i skończyła na dużych turniejach na żywo. Książka opowiada o umiejętnościach i szczęściu, uwadze i podejmowaniu decyzji na przykładzie jej postępów przy stole. Świetny prezent dla kogoś, kto jest ciekaw tej gry.

Zastrzeżenie: szczegółów strategii jest celowo mało, a doświadczonym graczom pokerowe wyjaśnienia mogą wydać się podstawowe.

Molly’s Game – Molly Bloom (2014)

Wspomnienia Bloom opisują, jak z asystentki stała się organizatorką jednych z najbardziej ekskluzywnych prywatnych gier o wysokie stawki w Los Angeles i Nowym Jorku, z gwiazdami Hollywood i finansistami przy stole, aż do sprawy federalnej, która to zakończyła. W 2017 roku Aaron Sorkin nakręcił na jej podstawie film, który w Polsce wszedł do kin jako „Gra o wszystko”. Polskiego wydania samej książki nie udało nam się potwierdzić.

Zastrzeżenie: to osobista historia o biznesie wokół pokera, a nie o tym, jak grać.

Cokolwiek czytasz, sprawdzaj pomysły w praktyce: przepuść rozdania z książek przez nasz kalkulator pokerowy i zobacz, jak często twoje semi-blefy i sprawdzenia muszą się udać. Pojęcia takie jak semi-blef zostają w głowie dużo lepiej, gdy kilka razy policzysz je samodzielnie.

Jakie pytania padają najczęściej?

Jaka książka o pokerze jest najlepsza dla początkujących?

Dla większości nowych graczy najlepszym startem jest The Course Eda Millera, zwłaszcza jeśli grasz cash na żywo o niskie stawki. Jeśli grasz też turnieje, Mastering Small Stakes No-Limit Hold’em Jonathana Little’a obejmuje oba formaty. Gdy zechcesz zrozumieć pojęcia leżące u podstaw, dołóż The Theory of Poker Sklansky’ego.

Czy stare książki o pokerze wciąż warto czytać?

Tak, dla pojęć. Wartość oczekiwana, pot odds, pozycja i myślenie wielkością stacka się nie zmieniły. Zestarzały się konkretne rady: zakresy przed flopem, wielkości zakładów i wiele zagrań na riverze dopracowano po pojawieniu się solverów. Klasyki, jak Harrington czy Sklansky, czytaj dla rozumowania, a zakresy sprawdzaj we współczesnych tabelach.

Jaka książka najlepiej uczy GTO?

Zacznij od Play Optimal Poker Andrew Brokosa, który tłumaczy teorię gier na prostych przykładach i z niewielką ilością matematyki. Potem przejdź do Modern Poker Theory Michaela Aceveda, opartej na wynikach solverów. Jeśli lubisz matematykę, The Mathematics of Poker Chena i Ankenmana pokazuje, skąd biorą się optymalne strategie.

Czy da się nauczyć pokera wyłącznie z książek?

Książki dają ramy, ale poprawiasz się, stosując je w praktyce. Łącz czytanie z grą, analizą własnych rozdań po sesji i sprawdzaniem kluczowych decyzji w kalkulatorze equity. Wielu graczy korzysta też z filmów szkoleniowych i grup do nauki. Książka przeczytana raz i nigdy niesprawdzona przy stole niewiele zmieni w wynikach.

Czy są książki o pokerze dla osób, które nie grają?

Tak. The Biggest Bluff Marii Konnikovej, Thinking in Bets Annie Duke, Positively Fifth Street Jamesa McManusa i Molly’s Game Molly Bloom sprawdzą się u czytelników, którzy nie grają. Skupiają się na podejmowaniu decyzji, psychologii i ludziach wokół gry, a nie na technicznej strategii.

Czytaj dalej

GTO w pokerze – na czym naprawdę polega strategia GTOPełny przewodnik po GTO w pokerze: czym jest strategia optymalna według teorii gier, jak liczą ją solvery, skąd mieszane częstotliwości i jak uczyć się GTO bez drogich programów.Jak zorganizować domowy turniej pokera krok po krokuLiczba graczy i stołów, sprzęt, stacki startowe, gotowa struktura blindów na trzygodzinny turniej, zasady stołu i plan wieczoru - wszystko, czego potrzebujesz do domowego pokera.