Variantie
Ook wel: variance, swings, schommelingen
Variantie is de statistische maat voor hoe ver werkelijke resultaten afwijken van het verwachte gemiddelde; bij poker gaat het om de schommelingen op korte termijn die het toeval veroorzaakt, hoe goed je ook speelt.
Hoe merk je variantie in een hand?
Zelfs de beste beslissing bij poker garandeert geen winst, omdat de kaarten meebepalen hoe elke hand afloopt. Variantie beschrijft dat toevallige deel van je resultaten.
Voorbeeld: Pocket azen tegen pocket heren, met alle fiches erin vóór de flop. De azen winnen ongeveer 82% van deze confrontaties, dus in ongeveer 18% van de gevallen winnen ze niet: iets minder dan één keer op vijf. De kans dat dat twee keer achter elkaar gebeurt, is ongeveer 3%. Dat is klein, maar over honderden van zulke all-ins duikt zo’n reeks vroeg of laat vrijwel zeker op.
De speler met de azen speelde beide keren correct. De beslissing had een positieve EV en verloor toch twee keer. Dat is variantie in een notendop: de beslissing en het resultaat zijn twee verschillende dingen.
Wat bepaalt hoe groot de schommelingen zijn?
- Het format. In een groot toernooi gaat het grootste deel van het veld met lege handen naar huis en winnen een paar spelers heel veel, dus de resultaten liggen ver uit elkaar. In kleine spellen aan één tafel zijn de schommelingen milder.
- De speelstijl. Een speler die vaak raist en bluft, speelt meer grote potten, dus zijn resultaten schommelen sterker dan die van een voorzichtige speler.
- Het aantal handen. Hoe langer de periode, hoe dichter je gemiddelde resultaat bij de verwachting komt. Eén sessie zegt heel weinig over vaardigheid.
Wat is het verschil tussen variantie en pech?
Spelers zeggen vaak “variantie” als het slecht loopt, maar de term werkt twee kanten op. Een goede reeks waarin zwakkere handen steeds winnen, is ook variantie. De twee soorten periodes heten downswings en upswings.
Losse pijnlijke handen hebben hun eigen naam: een bad beat, als een favoriet verliest door een gelukskaart van de tegenstander, en een cooler, als twee zeer sterke handen botsen. Variantie is de optelsom van zulke gebeurtenissen over een langere periode.
Nog twee begrippen hangen ermee samen. Een bankroll is de reserve die de schommelingen moet opvangen, en tilt is de toestand waarin een slechte reeks een speler tot slechtere beslissingen drijft.